Samenwerkingsverband DOVA heeft aangekondigd dat er per 2027 geen ov-korting meer is voor 65-plussers. Kinderen tot en met 11 jaar kunnen vanaf dan gratis reizen. Ouderenorganisaties, waaronder U op leeftijd, begrijpen de keuze om te investeren in jonge reizigers, maar waarschuwen dat deze investering nu wordt gefinancierd door het schrappen van een regeling waar 3,5 miljoen ouderen gebruik van maken.
Volgens de organisaties komt het verdwijnen van de leeftijdskorting op een kwetsbaar moment. Voor veel ouderen is het ov geen luxe, maar een noodzakelijke voorziening om zelfstandig te blijven, mantelzorg te verlenen of sociale contacten te onderhouden. Uit onderzoek van ANBO PCOB blijkt dat twee op de drie ouderen het ov nu al te duur vinden, oplopend tot meer dan 90 procent onder ouderen met een smalle beurs.
Ze vrezen dat betaalbaar regionaal en lokaal ov voor ouderen afhankelijk worden van de postcode. Nu landelijke korting verdwijnt, bepalen provincies en vervoerregio’s straks zelf welke groepen korting krijgen. Daardoor dreigt een lappendeken van regelingen te ontstaan: in de ene regio kunnen ouderen gratis of met korting reizen, terwijl ouderen een paar kilometer verderop aanzienlijk meer betalen.
Daarnaast bereiken lokale kortingsregelingen vaak grote groepen ouderen niet, omdat ze gekoppeld zijn aan strikte inkomensgrenzen. Veel ouderen met een laag of midden-laag inkomen vallen hierdoor buiten de boot, terwijl hun financiële draagkracht nauwelijks verschilt van ouderen die wél binnen de minima vallen.
De organisaties maken zich ook zorgen over de stapeling van digitale drempels. Steeds meer ov-producten, kortingsregelingen en parkeerprocedures zijn alleen digitaal beschikbaar. Veel ouderen beschikken niet over een smartphone of hebben moeite met apps en aanvraagprocedures. Daarmee dreigt een eenvoudige landelijke korting te worden vervangen door een systeem dat voor een deel van de doelgroep juist minder toegankelijk is.
Oproep aan overheden:
- voorkom grote regionale verschillen in betaalbaarheid;
- bied compensatie voor lage én midden-lage inkomens;
- zorg dat ov-producten ook zonder smartphone toegankelijk zijn;
- organiseer fysieke ondersteuning voor digitale ov-systemen;
- betrek ouderenorganisaties bij de uitwerking van nieuwe regelingen.
Investeren in kinderen is een goede keuze, maar dit mag niet ten koste gaan van de mobiliteit van ouderen. Betaalbaar en toegankelijk openbaar vervoer moet er zijn voor alle generaties.